Over personages

Personages
Foto Marijke Talen

Donderdag 2 februari zat ik met Britt van Uem, journaliste bij De Twentsche Courant Tubantia, aan mijn keukentafel. Ze interviewde mij n.a.v. de zes nieuwe titels die verschijnen in de serie Verhaalcadeau. Met name één vraag die ze stelde zette me aan het denken: ‘Welke van de boekjes vond je zelf het leukst om te schrijven?’ Het makkelijke antwoord was geweest: ik vond ze allemaal even leuk om te doen, ik heb ze allemaal met hetzelfde plezier geschreven. Dit lag op m’n lippen, maar de vraag: is het wel waar? die zich tegelijk opdrong, hield het tegen.

Angelique Dekker stelde me ooit een soortgelijke vraag: ‘Is er tussen de verhalen die je geschreven hebt een genre waarmee jij je het meest verwant voelt; waar je zelf het meest mee hebt, zeg maar?’ Ik dacht toen aan de sprookjesachtige verhalen. En toch is dat het ook niet. Hoe zit het dan, vroeg ik me af, daar aan de keukentafel. Ik wikte en woog mijn gevoel daarover. Het antwoord dat ik Britt gaf -met een omweg, want er was alweer een nieuwe vraag gepasseerd - was ook voor mezelf een openbaring: ‘In sommige verhalen was het net of ik mezelf er helemaal ín schreef en die waren wel ’t leukst om te doen; het heeft er mee te maken of ik mezelf naar een personage toe aan het schrijven ben.’ Ik heb ook voorbeelden: Geheimenissen - Kaasmakerij De Ooievaar - Een allenig tiep - Verleiding. Maar ook een kinderverhaal als Kippekee. Er zijn verhalen die dat vanzelf ontlokken en als het gebeurt springen de buikmuizen op in mijn onderbuik en doen hun wieperdans. Ik had alleen niet eerder door waardoor dat kwam.

De personages in deze verhalen - Judith, Jannetje, Paula, Carleen en Kippekee - lijken namelijk op mij. Al eerder werd ik door mijn vriendin hierop gewezen in verband met Judith in ‘Geheimenissen’. Deze personages hebben een soort laconieke kijk op de dingen, zijn kordaat, ietwat eigenzinnig, en hebben een gezond geloof in zichzelf. In een enkel geval tonen ze iets te veel geloof, waardoor dingen anders uitpakken dan gedacht.

Niet verbazingwekkend: allemaal vrouwelijke personages. Volgt daaruit automatisch dat mijn verhalen met een mannelijk personage - Het veld, Meneer ’t Heertje, De Verhalenverteller - minder geslaagd zouden zijn? Dat geloof ik niet. Elke goede schrijver weet zich te verplaatsen in elk van zijn personages, of het nu gaat om een man, een vrouw, een kind, een dier, een voorwerp, zelfs een sneeuwvlok. Maar nu is het helder: soms kan het gebeuren dat ik als schrijver samenval met mijn personage en dan is het de onbewuste ’herkenning’ die het plezier op het plezier geeft.

Papier versus tablet

papier versus tablet

'Ik gebruik nooit meer papier. Niet om te schrijven en niet om te lezen. Papier wordt totaal overbodig, is dat zelfs al. Alles doe ik hierop.' Mijn jarige vriend hield de verzamelde gasten zijn nieuwe Iphone voor. 'En op m'n tablet, natuurlijk,' voegde hij er aan toe. Ik was verbaasd hoeveel bijval hij kreeg.
Mijn vriend doelde uiteraard op het eigen creatieve en zakelijke gebruik van deze high-tech apparaten. Ik had zelf al wel sluimerende notie genomen van deze tendens. Maar toen ik het zo ongenuanceerd en hardop uitgesproken hoorde, was ik geschokt. Papier overbodig? Dat aaibare zachte, van vezelig tot supergladde papier, sinds eeuwen de hoeder van het geschreven woord, overbodig? Nooit meer dat typische, prikkelende inktluchtje opsnuiven van het fijne boekpapier tot het grove kranten-papier?

Lees meer ...

Los velijntje: Tussentijd

tussentijd

Op dit middaguur van de vijfentwintigste september trilt de nazomer in mijn tuin. De teunisbloem, de anemoon, de 'hot lips' van de salvia en een enkel roze roosje doen een dappere poging om tot een derde bloei te komen. Geen enkele in het voorjaar gepote dahlia waagt zich bovenaards. De bomen en struiken staan nog volledig in het groen. Toch bespeur ik verandering, subtiel, maar onmiskenbaar. De kleuren van de derde bloei zijn bleek, de bloemen smalletjes. Het volle zomerse rood in de 'hot lips' is wit weggetrokken. De annebella's hangen hun hoofdjes tot haast op de aarde. Niet één vogel te zien, geen getsjilp van merels en roodborstjes waarvan soms mijn oren in de afgelopen maanden tuitten. Hun keeltjes moeten, zo stel ik me voor, schor van vermoeidheid zijn van het meer dan eens hofmaken. Het tijd is voor iets anders, maar dat 'iets' laat zich nog niet kennen.

Lees meer ...

Fantasie nader bekeken

barchem2

Een herinnering: een avond bij Engelse vrienden, met jonge mensen rond de eettafel. Een van hen vroeg me wat ik zoal schreef en ik antwoordde: 'Give me a postcard and I will make you a story.' Met ogen vol verwondering zei ze: 'Amazing!'

Deze week neem ik deel aan een schrijfretraite. Met schrijvers, ontdek ik, meer of minder gevorderd in de beschrijving van hun of hét leven: moeders, werk, trauma's, ervaringen met de crises van de moderne tijd. Gewichtige zaken. En ik? Ik presenteer een project, een woord dat riekt naar belangrijk, minstens omvangrijk werk, dat bestaat uit gefantaseerde verhalen. Stel ik mezelf daarmee buiten de werkelijkheid of ben ik juist origineel? Ik besluit deze hamvraag met vork en mes te lijf te gaan op de volgeladen tafel die internet heet.

Lees meer ...

Zes nieuwe verhalen

Madelief

Pas heb ik met gevoelens van zowel spanning als euforie zes nieuwe verhalen opgestuurd voor de finale redactie. Deze verhalen gaan na de zomer mijn serie ‘Verhaalcadeau’ uitbreiden. Dat het zo lang geduurd heeft - ik startte de serie in 2013 - komt o.a. door het intensieve werken aan het boek ‘Op de thee bij ...’

Lees meer ...